Dinlemek ile cevap hazırlamak
Karşı taraf konuşurken cevap kurmak, cümlenin sonunu kaçırır. Dinlemek, hemen çözmek değil, önce duymaktır.
Karşı taraf daha cümlesini bitirmeden zihninde cevap kurulur. Kurulan cevap, sıradaki kelimeleri örter. Örtülen kelime, tam da asıl derdin durduğu yer olabilir. Dinlemek ile cevap hazırlamak bu yüzden ayrılır. Biri duyar. Diğeri, duyulacak yere kendi sırasını yerleştirir.
Bu ayrım, hiç cevap vermemek değildir. Cevabı, cümle bitene kadar bekletmektir.
Cevap neden erken kurulur
Erken cevap, kaygıyı kesmek ister. Yanlış anlaşılmayayım, hemen düzelteyim, çözeyim. Niyet korumaktır. Sonuç, karşı tarafın yarım kalmasıdır. Yarım kalan kişi, cevabı duysa da anlaşıldığını hissetmez. Hissetmeyince aynı şeyi ikinci kez, daha sert söyler.
Erken cevabın bir de pratik bedeli vardır. Son cümle, ilk cümleyi değiştirir. İlk yarıya göre kurduğun cevap, sona uymaz. Uymayan cevap, konuyu başka bir yere taşır.
Zor konuşmaya hazırlanmak ayrı bir yazıda duruyor. Eleştiriyi sakin karşılamak ise geri bildirim yazısında.
Duymanın küçük işaretleri
Dinlemek, susup içinden itiraz dizmek değildir. Gözün karşı tarafta kalır, araya girmezsin, bitince kısa bir yansıtma yaparsın. Şunu diyorsun, akşam haber gelmeyince dağıldın. Yansıtma, çözüm değildir. Duyduğunu kontrol etmektir. Kontrol, yanlış duyduysan düzeltme payı bırakır.
Yansıtma uzun olursa, yeniden bir konuşma olur. Bir cümle yeter. Karşı taraf evet derse, isteğe geçebilirsin. Hayır derse, cevabı bekletmeye devam edersin.
Çözmeyi ertelemek
Birçok konuşma, duyulmak için başlar, çözüm için değil. Erken çözüm, duyulma payını kapatır. Kapanan pay, iyi bir öneriyi de işitilmez kılar. Önce duy, sonra sor. Şimdi bir fikir ister misin, yoksa yalnızca duymamı mı? Soru, çözmeyi nezaketsiz bir dayatma olmaktan çıkarır.
Fikir istenir ve sende yoksa, bunu söylemek de bir cevaptır. Bilmiyorum, birlikte bakabiliriz. Bu, hazırlıksızlıktan daha dürüsttür. Hazır cevap yokken uydurulan çözüm, sonra onarım ister.
Kendi cümlen sıradayken
Senin de söyleyeceğin bir şey varsa, onu unutmamak için tek kelime not edebilirsin. Not, zihnin cevabı yüksek sesle kurmasını azaltır. Yüksek sesle kurulan cevap, karşı tarafın cümlesinin üstüne biner.
Sıra sana gelince nottaki kelimeden tek örnek seç. Tüm savunmayı sıralama. Tek örnek, duyduğunu da taşır. Geçen sefer şunu demiştin, bende kalan şu oldu. Bu biçim, hem dinlediğini hem kendi payını gösterir.
Ne zaman ara vermeli
Konu uzar, ses yükselir, cümleler tekrar ederse ara meşrudur. Ara, dinlemeyi bitirmek değildir. Şu an cevap yetiştiriyorum, beş dakika sonra devam edelim. Bu cümle, kaçıştan daha açıktır. Ara verilmeden sürdürülen konuşma, iki monologa döner.
Ara sonunda ilk iş, yeni bir cevap değil, kısa bir yansıtmadır. Nerede kalmıştık. Bu soru, hazır cevabın yeniden öne geçmesini yavaşlatır.
Sık sorulan sorular
Hemen cevap vermemek ilgisizlik mi?
Hayır. Cümle bitene kadar beklemek, ilgisizliğin tersidir. Erken cevap, çoğu zaman kaygıyı kesmek içindir, duymak için değil.
Her konuşmada yansıtma yapmak zorunda mıyım?
Zorunda değilsin. Yükü olan ya da kolay karışan konuşmalarda bir cümlelik yansıtma, yanlış duymayı azaltır.
Karşı taraf çözüm bekliyorsa?
Önce duyduğunu söyle, sonra fikri sor. İstenen çözümü, cümle bitmeden vermek, doğru olsa bile eksik duyulmuş hissi bırakabilir.