Hedef belirlerken sık yapılan hatalar ve çözümleri

Her yıl başında ya da yeni bir dönemin eşiğinde hedef listeleri yazarız. Birkaç hafta sonra o listeye baktığımızda çoğu zaman ya unutulmuş ya da yapılması imkânsız görünen maddeler buluruz. Bu, kendimizde bir eksiklik olduğu anlamına gelmez; çoğu zaman hedefin kendisi kötü kurulmuştur. Aşağıda hedef belirlerken en sık yapılan beş hatayı ve onların sade çözümlerini bulacaksın.

Hata 1: Hedefi belirsiz bırakmak

"Daha sağlıklı olacağım" ya da "kariyerimde ilerleyeceğim" gibi cümleler iyi niyetli ama ne zaman tamamlandığını anlamak zordur. Çözüm: Hedefi gözlemlenebilir hale getir. "Haftada üç gün otuz dakika yürüyüş yapacağım" ya da "altı ay içinde bir proje yöneticisi eğitimini tamamlayacağım" gibi cümleler ilerlemeni ölçmenize imkân verir.

Hata 2: Fazla büyük ve tek parça hedef koymak

"Bir yıl içinde yaşamımı tamamen değiştireceğim" gibi hedefler ilham verici görünür ama ilk adımın ne olduğunu belirsiz bırakır. Çözüm: Büyük hedefi üç dört küçük aşamaya böl. Her aşamanın kendi küçük son tarihi ve somut bir çıktısı olsun. Akılda tutulacak şey, bugün yapabileceğin en küçük adımdır.

Hata 3: Başkasının hedefini sürmek

Aile, arkadaş çevresi ya da sosyal medyadaki başarı hikâyeleri bizi farklı yönlere çekebilir. Başkasının istediği bir şeyi hedefleyince motivasyon çabuk söner. Çözüm: Hedefi yazmadan önce "bunu kendi için mi istiyorum, başkaları beklediği için mi?" diye sor. Cevabın ikinci seçenekse hedefi yeniden değerlendirmek mantıklıdır.

Hata 4: Sayıyı çok tutmak

On beş hedefi birden üstlenmek, her birine verilecek enerjiyi azaltır. Çözüm: Bir dönem için en fazla üç ana hedef seç. Diğerlerini "sonra" listesine koy; bu liste bir red değil, bir sıra bekleme alanıdır. Hedef sayısının az olması, her birine düşen zamanı ve dikkati artırır.

Hata 5: İlerlemeyi takip etmemek

Hedef belirledikten sonra aylarca hiç bakmamak, onu unutmak için en kestirme yoldur. Çözüm: Haftalık ya da iki haftalık küçük bir kontrol takvimi koy. Bu kontrol on dakikadan uzun sürmesin: Ne yaptım? Neyle zorlandım? Gelecek hafta ne değiştireyim? Zor bir dönem geçirdiysen hedefi iptal etmek yerine boyutunu küçültmeyi de düşünebilirsin.

Hedef yazarken sınanacak kısa bir kontrol listesi

• Hedef yazılı ve ölçülebilir mi?
• Bir son tarihi ve ilk adımı var mı?
• Gerçekten bana mı ait?
• Mevcut zaman ve enerjime uygun mu?
• Kimden destek alabilirim?

Sık sorulan sorular

Hedefimi sürekli değiştiriyorum, sorun mu? Hedefler yaşamla birlikte değişebilir. Ama her hafta başka bir şeyi hedefliyorsan nedenini sormak gerekebilir: ilgi mi azaldı, yoksa zorluk mu korkutuyor?

Kariyer hedefi koymak için uzun vadeli plan şart mı? Zorunlu değil. Çoğu kişi için bir yıllık net bir hedef, beş yıllık belirsiz bir vizyondan daha işe yarardır.

Hedefe ulaşamazsam başarısız mı sayılırım? Hayır. Süreçte öğrendiklerin ve geliştirdiğin beceriler değerlidir; hedefi daha gerçekçi biçimde yeniden kurmak da ilerlemenin bir parçasıdır.