Gün sonu üç soru: olan, hissin, ders
Akşam üç soru yeter: ne oldu, ne hissettim, ne öğrendim. Uzun günlük tutmadan günü kapatır.
Akşam zihin, günü yeniden kurar. Eksikler büyür, bitenler silinir, bir cümle saatlerce döner. Üç soru, bu kurguyu kısaltır. Ne oldu, ne hissettim, ne öğrendim. Uzun bir günlük tutmadan günü kapatmak için yeter. Amaç, kusursuz bir içgörü değildir. Dönen cümleyi kâğıda bırakıp uyumaya yer açmaktır.
Üç satır, bir fincan çaydan kısa sürebilir. Uzarsa, kapanış yeni bir işe döner.
Ne oldu
İlk soru olaydır. Toplantı uzadı. Çocuk erken uyudu. Bir sayfa bitti. Yargı ekleme. İyi ya da kötü demeden tek cümle. Cümle, hafızanın akşamki abartısını keser. Abartı kesilince gün, olduğundan daha büyük ya da daha boş görünmez.
Birkaç olay varsa en çok yer kaplayanı seç. Hepsini yazmak, soruyu listeye çevirir. Liste, kapanışı geciktirir.
İlerlemeyi ayrıca yazmanın yolu ilerleme günlüğü yazısında. Haftayı toparlamak ise haftalık gözden geçirme yazısında.
Ne hissettim
İkinci soru, olayı duygudan ayırır. Aynı toplantı birinde yorgunluk, birinde rahatlama bırakır. Ayırmadan yazılan gün, yalnızca olayların listesidir. Liste, neden o kadar yorulduğunu anlatmaz.
Tek kelime yeter. Yorgun, ferah, sıkılgan, meraklı. Kelime bulunamazsa bedene bak. Omuz, mide, çene. Sıkıysa onu yaz. Doğru kelimeyi aramak, soruyu uzatır. Yakın kelime de kapanışa yarar.
Ne öğrendim
Üçüncü soru küçük olsun. Yarın ilk işi daha erken yazmalıyım. Açken sert konuşuyorum. Kısa yürüyüş akşamı inceltiyor. Büyük bir hayat dersi bekleme. Büyük ders, çoğu akşam bulunamaz ve sayfa boş kalır. Boş sayfa, üç sorunun hepsini bıraktırır.
Ders, bir öğüt gibi de kurulmasın. Kendine nutuk çekmek, yargılayan sesi geri çağırır. Gözlem yeter. Yarın şu saatte ara vereceğim. Bu, hem ders hem küçük bir kapıdır.
Eksik günü tamamlamamak
Üç soru, günü telafi etmek için değildir. Bitmeyen işi bu satırlarda bitirmeye çalışma. Bitmeyen iş için ayrı bir cümle, yarının listesine gider. Liste ile üç soru karışırsa, kapanış yeniden planlamaya döner.
Hiçbir şey olmamış gibi gelen günde de yaz. Sakin bir gün geçti. His de sakin. Ders yok. Ders yok demek de bir kapanıştır. Her akşam bir gelişme üretmek, soruları zorlar.
Nereye yazmalı
Kâğıt da olur, telefon da. Önemli olan, aynı yerde durmasıdır. Her akşam yeni bir uygulama açmak, sorulardan uzun sürer. Yatmadan önce elinin değdiği yer, en iyi defterdir.
Başkasına göstermek zorunda değilsin. Bu satırlar vitrin değildir. Göstermek istersen yalnızca ders cümlesini paylaş. Olay ve his, her zaman ortak olmak zorunda değildir.
Sık sorulan sorular
Her gece yazmak zorunda mıyım?
Zorunda değilsin. Haftada birkaç akşam bile, dönen cümleyi seyreltebilir. Hiç yazılmayan hafta, genellikle en abartılı hafızayı bırakır.
Üç soru terapi yerine geçer mi?
Geçmez. Günü kapatmak için sade bir çerçevedir. His günlerce ağırsa ve yaşamı daraltıyorsa bir uzmana danışmak yerinde olur.
Cevaplarım tekrar ederse?
Tekrar da bilgidir. Her akşam aynı yorgunluk yazıyorsa, ders cümlesi o yorgunluğun bir parçasını inceltmeye bakabilir. Aynı cümle ay boyunca değişmiyorsa, günün düzenine ayrıca bak.
Adımlar
- Olanı yaz: Bugün gerçekten olan bir şeyi tek cümleyle, hüküm katmadan yaz.
- Hissi adlandır: Öne çıkan duyguyu tek kelimeyle koy, hikâyeyi uzatma.
- Bir ders seç: Yarın işine yarayacak tek küçük notu yaz, büyük bir sonuç çıkarma.
- Sayfayı kapat: Üç satır bittiyse bırak, eksik günü tamamlamaya çalışma.