İç motivasyon ile dış motivasyon aynı mı?

Bir işe bazen kendi isteğinle oturursun. Merak edersin, bitince için rahatlar, kimse görmese de devam edersin. Bazen ise dışarıdan bir şey iter. Not, övgü, para, süre, başkasının beklentisi. İkisine de motivasyon denir. Aynı şey değildir.

Birini yüceltip diğerini küçümsemek hayatı daraltır. Birçok iş hem iç hem dış gerekçeyle yürür. Ayrım, hangisinin seni yalnızken de taşıdığını görmek içindir.

İç motivasyon neye benzer

İç motivasyonda işin kendisi bir şey ifade eder. Öğrenmek hoşuna gider, birini gerçekten desteklemek istersin, ortaya çıkan iş senin ölçüne uyar. Dışarıdan alkış gelse de işin gerekçesi yalnızca alkış değildir.

Bu his her gün aynı şiddette olmaz. İçten gelen iş de yorucu günlerde ağırlaşır. Ağırlaşması, gerekçenin sahte olduğunu göstermez. Gerekçe duruyordur, enerji düşmüştür. İkisini karıştırmak, iyi bir işi de bırakmana yol açabilir.

İstek düşünce atılacak adımlar motivasyon düşünce ne yapmalı yazısında. Küçük ilerlemeyi görünür kılmak ise ilerleme günlüğü yazısında.

Dış motivasyon nerede işe yarar

Dış gerekçe, eşiği aşmakta işe yarar. Bir teslim tarihi, bir sınav, birinin senden beklediği iş. Bunlar olmasa belki başlamazdın. Başlangıç kıymetlidir. Her işe önce derin bir merak şartı koymak, birçok gerekli işi erteler.

Dış gerekçenin zayıf yeri, gerekçe kalkınca işin de kalkmasıdır. Övgü bitince, not açıklanınca, kimse bakmayınca devam etmek zorlaşır. Zorlaşma, senin eksikliğin olmak zorunda değildir. İş, hiç iç gerekçe taşımıyor olabilir. O zaman ya gerekçeyi yeniden ararsın ya da işi bilinçli olarak sınırlı tutarsın.

İkisini aynı işte görmek

Bir iş hem maaş hem merak taşıyabilir. Maaş, geçimi taşır. Merak, işin içindeki belirli bir parçayı taşır. Parçayı ayırırsan, tüm işi sevmek zorunda kalmazsın. Sevmediğin parçayı dış gerekçeyle, sevdiğin parçayı iç gerekçeyle yürütmek daha dürüsttür.

Her parçayı sevmeye çalışmak yorucudur. Sevmediğini kabul edip süresini kısaltmak, iç gerekçeli parçaya yer açar. Yer açılmazsa dış gerekçe tüm günü kaplar ve akşam hiçbir şey senin seçimin gibi hissettirmez.

Yalnızken hangi gerekçe kalır

Basit bir soru işe yarar. Bunu kimse görmeyecek olsa da bugün küçük bir parçasını yapar mıyım? Cevap evetse iç gerekçe vardır, enerji düşük olsa bile. Cevap hayırsa iş büyük ölçüde dışarıya bağlıdır. Bu, utanç cümlesi değildir. Planı değiştiren bir bilgidir.

Dışarıya bağlı işte teslim tarihini ve küçük kontrol noktalarını sen koy. Kimse sormasa da bir tarih, dış gerekçeyi kendi takvimine çevirir. Tarih yoksa iş, bir sonraki övgüyü bekler.

Gerekçeyi zorla üretmemek

Her işi anlamlı kılmaya çalışmak da bir tuzaktır. Bazı işler yalnızca bitmesi gerektiği için vardır. Onlara derin bir anlam yazmak, metni süsler, yükü azaltmaz. Anlamı olmayan işi kısa tutmak, anlamlı olana yer bırakır.

Anlam arayacaksan tek cümle yeter. Bu iş bittiğinde kimin günü kolaylaşır, ben ne öğrenirim? Cevap yoksa anlamı zorlama. Cevap varsa, o cümleyi işin başına yaz. Uzun manifestolar, yorgun günde okunmaz.

Sık sorulan sorular

Dış motivasyon sahte mi?

Hayır. Tarih, övgü ve geçim gerçek gerekçelerdir. Sahte olan, yalnızca onların her işi sonsuza dek taşıyacağını sanmaktır.

İç motivasyon yoksa işe hiç başlamamalı mıyım?

Başlayabilirsin. Başlangıç için dış bir çerçeve kur ve işi küçük tut. İç gerekçe bazen işin içinde, biraz ilerledikten sonra belirir. Belirmezse işi yeniden seçmek de bir seçenektir.

İkisi arasında seçmek zorunda mıyım?

Hayır. Birçok günde ikisi birden vardır. Soru, yalnız kaldığında hangisinin kaldığıdır.